twój portal do wolnego świata

Wersja przyjazna drukarkom

Ta rzeczywistość jest ostatecznym dowodem, że obecny system jest przestarzały i jeśli chcemy uniknąć zamieszek na ulicach i biedy na bezprecedensową skalę, to musimy ponownie przemyśleć nasze tradycyjne koncepcje funkcjonowania społeczeństwa na najbardziej fundamentalnym poziomie. Potrzebujemy nowego systemu społecznego, który będzie zaktualizowany do dzisiejszej wiedzy i nowoczesnych technologii.

Więcej niż nieodpowiedzialność:

David Walker, były główny rewident GAO, ostrzegał przed wyborami w 2004 roku, że jeśli nie zajdą ogromne zmiany w ekonomii, to przed 2009 rokiem Stanów Zjednoczonych i ich mieszkańców nie będzie stać na obsługę odsetek długu narodowego. Badania zlecone przez US Treasury w 2001 roku pokazały, że aby być w stanie nadal obsługiwać dług narodowy przy jego obecnym tempie wzrostu, przed 2013 rokiem podatek dochodowy w Stanach musiałby wzrosnąć, o 65%. Kiedy Stany Zjednoczone nie będą w stanie spłacać odsetek w swoich długach, będzie to oznaczało ostatnie stadium ekonomicznej zapaści, czego rezultatem będzie podręcznikowe bankructwo. Systematyczny kryzys najpewniej obejmie resztę świata z powodu finansowych i handlowych powiązań.
Jak to się stało? Dlaczego na Styczeń 2009, kwota długu narodowego USA wynosi $12,250,000,000,000? Z 203 krajów świata, tylko 4 (!) nie są winne innym pieniędzy. Całkowity dług wszystkich rządów świata wynosi obecnie około 52 bilionów dolarów, a ta wartość nie obejmuje gigantycznych ilości długów z kredytów mieszkaniowych.
Cały świat, jest zasadniczo bankrutem. Ale jak? Jak to możliwe, by cały świat był winny sobie pieniądze?
Oczywiście jest to nonsens. Nie ma czegoś takiego jak "pieniądze". Są tylko planetarne zasoby, oraz ludzka praca i pomysłowość. System monetarny jest niczym więcej, jak grą... na dodatek przestarzałą i dysfunkcjonalną. Ci, którzy mają władzę w społeczeństwie zmieniają zasady gry wedle swojego uznania. Natura tych zasad jest kierowana tą samą spaczoną, konkurencyjnie nastawioną mentalnością, którą spotykamy w naszym codziennym, "monetarnym" życiu, z tym, że tutaj gra jest nastawiona od podstaw na sprzyjanie tym, którzy kierują przedstawieniem.
Przykładowo, jeśli masz milion dolarów i umieścisz je na lokacie przy 5% oprocentowaniu, wygenerujesz z nich $50 000 tylko dlatego, że leżą w depozycie. Robisz pieniądze z samych pieniędzy. Papier z papieru... nic więcej. Bez żadnej inwencji, bez żadnego wkładu w społeczeństwo, bez czegokolwiek. To powiedziawszy, załóżmy, że należysz do klasy średniej i mając ograniczone fundusze, musisz brać oprocentowane pożyczki by kupić mieszkanie czy używać karty kredytowej. Potem spłacasz odsetki do banku, który teoretycznie używa ich, żeby wypłacić komuś 5% zysku z lokaty! To równanie nie tylko jest skandalicznie odrażające, z uwagi na używanie lichwy by "ukraść biednym i dać bogatym", ale na dodatek u swoich podstaw ma powiększanie podziałów klasowych, utrzymując niższe klasy w biedzie, z ciągłym brzemieniem długu, jednocześnie sprawiając, by klasy wyższe mogły rozmnażać swoje pieniądze nie wykonując przy tym żadnej pracy.
To pomijając, są też inne gry w systemie, które działały przez dekady, a teraz zamieniają się w nieuniknione matematycznie katastrofy, które należało przemyśleć i przewidzieć 100 lat temu.

Cykl Koniunkturalny

Powierzchowne definicje Cyklu Koniunkturalnego zwykle opisują go jako: "powtarzające się zmiany w aktywności ekonomicznej składające się z recesji i ożywienia, oraz wzrostu i spadku". Tym niemniej, nie mówi to nic o przyczynach tych fluktuacji. Choć jest sporo definicji dotyczących tych przyczyn, większość ekonomistów zdaje się odwracać od "słonia w składzie porcelany", czyli potężnego wpływu, jaki powiększanie i zmniejszanie podaży pieniądza ma na ten Cykl.
Kiedy zwiększa się podaż pieniądza, te nowe pieniądze są zwykle używane w jakimś celu. Bardzo często wśród tych celów jest zakładanie firm, kupowanie domów, inwestowanie w akcje etc. To użycie pieniędzy zwykle przekłada się na wzrost ekonomiczny. Ekspansja kredytów, w formie pożyczek, jest tak naprawdę ukrytą siłą stojącą za wzrostem gospodarczym. To jest okres ożywienia w cyklu koniunkturalnym. Jeśli przeanalizujesz trendy w ekonomicznej ekspansji Stanów Zjednoczonych zobaczysz jasne powiązanie z ekspansją kredytów (przykładowo bańka rynkowa w latach 1990-2000).
Niestety, pieniądze nie mogą być dodawane do ekonomii w nieskończoność, ponieważ dług i inflacja przez to generowana szybko przerosłyby zyski ze "wzrostu". Dzieje się tak dlatego, że nowe pieniądze są ciągle potrzebne, by pokryć rosnący dług, głównie za sprawą odsetek od kredytów (na których pokrycie nie ma istniejących pieniędzy). Oznacza to, że po okresie wzrostu (boomu), kiedy wskaźniki zaczynają pokazywać spowolnienie w ekonomii, rząd/instytucje finansowe mogą zrobić jedną z dwóch rzeczy: [1] Kontynuować ekspansję, dodając jeszcze więcej pieniędzy, zwykle dzięki obniżeniu stóp procentowych, lub zwyczajnie przesuwając duże sumy pieniędzy z jednego sektora do innego (jak to miało miejsce z 700 miliardami dolarów w 2008 roku w Stanach) lub [2] Pozwolić recesji iść własnym rytmem, podnieść stopy procentowe i wprowadzić ekonomię w coś w stylu równowagi przygotowując ją do następnego wzrostu.
Jak pokazała historia, zwykle robi się jedno i drugie, chcąc "załagodzić" recesję zwiększając płynność. Przyczyny są proste - jest politycznie niepopularnym by mieć bezrobotnych, biednych mieszkańców. To może prowadzić do pogardy dla klasy rządzącej, a może nawet do rewolucji. Z tego też powodu cały czas toczy się gra, o zapewnienie ludziom fałszywego poczucia bezpieczeństwa, by prawda o oczywistej dysfunkcjonalności i korupcji systemu Ponzi, zwanego Systemem Monetarnym, nie wyszła na jaw.
Wynik takiego "łagodzenia" najzwyczajniej odwleka to, co nieuniknione, a ponieważ rząd USA "łagodził" w zasadzie każdy przejaw recesji, jaki pojawiał się w przeciągu ostatnich 70 lat, pchając kolejne pieniądze do systemu, "Scenariusz Dnia Sądu" czeka... "wielka recesja"... możliwe, że właśnie to dzieje się, kiedy piszemy te słowa.
Wykres 1 poniżej pokazuje wyidealizowany cykl koniunkturalny.











Ale biorąc pod uwagę, że pieniądze były cały czas wstrzykiwane do systemu, kiedy pojawiało się spowolnienie, okres "średniej" się wydłuża. Wykres 2 pokazuje uproszczone przedstawienie tego, co działo się przez ostatnie 70 lat, i co może być tą czyhającą "wielką recesją".

















W marcu 2006 rząd stanów zjednoczonych przestał ogłaszać stan M3, które wskazuje całkowitą ilość pieniędzy, w zasadniczo każdej możliwej formie, istniejących w ekonomii. Jaki jest tego powód? Nie chcą, by opinia publiczna wiedziała jak dużo pieniędzy wpompowano w system. Wykres 3 poniżej pokazuje M3 to miejsca, w którym przestali je podawać.





















Mimo iż Fed przestało dostarczać raporty, niezależni ekonomiści byli w stanie nadal śledzić M3 i zauważyli, że od 2006 roku M3 wzrosło z 10 bilionów do 14.5 biliona na koniec 2008. Oznacza to niemal 50% wzrostu w mniej niż 3 lata.





















Jak daleko możemy się posunąć? W tym tempie, przed 2015 zasoby pieniędzy sięgną około 30 bilionów.
Teraz, sam fakt, że pieniądze są pompowane do gospodarki nie zawsze oznacza, że trwa wzrost gospodarczy. Tu jest właśnie sęk. Przykładowo, jedną z oznak wzrostu gospodarczego jest tworzenie miejsc pracy. Wykres 5 pokazuje poziom bezrobocia wraz z komponentem SGS, który bierze pod uwagę tych niepracujących Amerykanów, którzy nie są obecnie liczeni w poczet "bezrobotnych", ponieważ okres, w którym uznaje się ich za takowych minął.





















Choć oficjalnie rządowe agencje informowały o bezrobociu ma poziomie 7% pod koniec 2008 roku, głębsze badania pokazują, że jest ono bliższe 18% populacji w Stanach. Przyczyny takiego stanu rzeczy pokażemy w następnej sekcji (Ostateczny Outsourcing), ale teraz skorzystajmy po prostu z tej informacji by zrozumieć, że obecnie uskuteczniane dodawanie pieniędzy do ich ogólnej podaży nie daje pożądanych efektów w dzisiejszym kryzysie finansowym. Jak już powiedzieliśmy, pieniędzy nie można dodawać do gospodarki w nieskończoność, ponieważ dług i inflacja spowodowane ekspansją przerosną w końcu zyski ze "wzrostu". To właśnie dzieje się teraz i żadna interwencja mająca na celu "złagodzenie" kryzysu nie przyniesie najpewniej rezultatów.

Dlaczego? Bo dług jest zbyt duży. Całkowity dług rządu Amerykańskiego, wraz z długiem samych mieszkańców, wynosiły około $53,000,000,000,000 w 2007 roku (Wykres 6).
To szaleństwo jeśli wziąć pod uwagę, że w tym samym roku podaż pieniądza (M3) wynosiła zaledwie ok. $12,000,000,000,000. Czy teraz powinniśmy wstrzyknąć kolejne 40 bilionów dolarów w amerykańską gospodarkę żeby to pokryć? Nie, ponieważ nie tylko spowodowałoby to wygenerowanie bilionów dolarów w nowych długach, ale najpewniej spowodowałoby hiperinflację na ogromną skalę. Z drugiej strony, PKB USA w 2007 roku wynosiło zaledwie około 14 bilionów!





















Obecnie (2009) deflacja i inflacja zachodzą jednocześnie, lecz wygrywa deflacja w formie recesji. Pieniądze wyparowują szybciej, niż można je dodawać, mówiąc kolokwialnie. Choć w tym systemie jest to i tak nieuchronne zjawisko, sekwencja zdarzeń obecnej zapaści zdaje się brać początek w rozpasanej, spekulacyjnej bańki na rynku mieszkaniowym. Kiedy ten się zawalił, jego pochodne (których wartość przekracza wielokrotnie PKB całej planety), które grały kredytami hipotecznymi stały się "toksyczne" za sprawą bankructw. To uruchomiło upadki banków inwestycyjnych; wraz następującymi upadkami banków komercyjnych; co prowadzi do upadków korporacji potrzebujących kredytów; niechybnie dając skutek w postaci zwolnień siły roboczej. Ten systemowy kryzys jest globalny, z powodu międzynarodowej natury Rynków Finansowych, i to dlatego wszystkie zachodnie kraje odczuwają obecnie podobne problemy, co Ameryka. Proszę jednak zauważyć, że choć wydaje się, że "winę" za kryzys ponosi bańka budowlana i "toksyczne kredyty", w rzeczywistości tak nie jest. Ten upadek nastąpiłby tak czy siak z uwagi na jako taką naturę systemu ekonomicznego. Tym niemniej, ogromna nieodpowiedzialność w zarządzaniu tym szkodliwym systemem zdecydowanie przyspieszyła pojawienie się zapaści sprawiając, że przyszłość wygląda blado, jeśli ta błędna struktura, znana jako System Monetarny ma być utrzymana.

Ostateczny Outsourcing:

Wszystko co opisano w poprzedniej sekcji jest naprawdę ważne dla zrozumienia gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy w strukturze ekonomicznej. Proszę pamiętać, że jest to tak samo ważne dla Amerykanów jak dla innych narodowości, ponieważ cały świat posługuje się podobnymi systemami, które są silnie połączone.
Teraz, ludzie, w odpowiedzi na te problemy, często proponują jako rozwiązanie jakąś formę "reformy monetarnej". Te propozycje zwykle składają się z: powrotu do wymienności w złocie, zakazania naliczania odsetek, zamknięcia banków centralnych i oddania rządowi prawa do emisji pieniędzy, pozwolenia, by rząd dystrybuował pieniądze nieobarczone długiem etc.
Choć te i inne reformy mają logiczne podstawy nie biorą one pod uwagę niemożliwego do powstrzymania fenomenu, który przyspiesza od początku XX wieku, a który ma znaczący wpływ na siłę roboczą:

Zastępowania ludzkiej pracy maszynami:

W centrum systemu ekonomicznego znajduje się mechanizm Ludzkiej Pracy dla Zysku. Nasz cały system ekonomiczny zbudowany jest wokół ludzkich istot sprzedających swoją pracę na otwartym rynku. Jeśli ludzie nie będą mieli możliwości pracować, wtedy system monetarny jakim go znamy będzie skończony. Nikt nie będzie kupował, bo nikt nie będzie zarabiał. Firmy nie będą mogły produkować, skoro konsument nie będzie miał siły nabywczej. Ta kwestia przewyższa wszystko, co do tej pory opisaliśmy w tym rozdziale.
Jak zauważa John Maynard Keynes, w "The General Theory of Unemployment, Interest and Money": "Wszyscy jesteśmy dotknięci nową zarazą, o której wielu czytelników pewnie nawet nie słyszało, a o której słyszeć będą coraz więcej w nadchodzących latach - mowa o "technologicznym bezrobociu". To oznacza bezrobocie, wynikające z odkrywania nowych sposobów oszczędzania na sile roboczej szybciej, niż jesteśmy w stanie znajdować dla tej siły nowe zastosowania."
Choć politycy, przedsiębiorcy i związkowcy kłócą się o sprawy, które ich zdaniem wywołują rosnące bezrobocie na świecie, takie jak outsourcing czy imigracja, prawdziwy powód nie jest poruszany w debacie publicznej: Bezrobocie Technologiczne.
Słowami laureata Nagrody Nobla, ekonomisty Wassily'a Leontiefa: "Rola ludzi jako najważniejszego czynnika przy produkcji zmniejsza się tak samo, jak rola koni w produkcji agrokulturowej zmniejszała się, a potem zanikła, wraz z pojawieniem się traktorów."
Ponieważ Kapitalizm zbudowany jest na pomyśle ograniczania kosztów (włącznie z siłą roboczą) celem zwiększenia zysku, zastępowanie ludzkiej siły roboczej maszynami wszędzie, gdzie się da jest naturalną koleją rzeczy w przemyśle. Ostatecznie maszyna nie potrzebuje przerw, ubezpieczenia zdrowotnego czy przywilejów, i nie należy do Związków Zawodowych.
Szybki rzut oka na historię zatrudnienia w Stanach pokazuje jak automatyzacja zastępowała ludzką pracę. W sektorze rolniczym niemal każdy rodzaj pracy jest obecnie wykonywany przez maszyny. W 1949 roku maszyny wykonywały 6% prac związanych ze zbiorem bawełny na południu USA. W 1972 100% tych prac było wykonywanych przez maszyny. Kiedy automatyzacja dotarła do Amerykańskiego sektora produkcyjnego w latach 50-tych, 1.6 miliona pracowników fizycznych straciło pracę w ciągu 9 lat. W 1860, 60% Amerykanów było zatrudnionych w rolnictwie, a dziś - mniej niż 3%. W 1950 33% Amerykańskich pracowników pracowało w sektorze produkcyjnym, a w 2002 już tylko 10%. Przemysł stalowy w Stanach w latach 1982-2002 podniósł produkcję z 75m do 120m ton, jednocześnie redukując zatrudnienie z 289000 do 74000. W 2003 Alliance Capital przeprowadziło badania 20 największych ówcześnie gospodarek świata, analizując je na przestrzeni lat 1995 - 2002. Odkryto, że w sektorze produkcyjnym zatrudnienie zmniejszyło się o 31 milionów, a tymczasem produkcja WZROSŁA o 30%. Ten kierunek zwiększania produktywności i zysku przy jednoczesnym zmniejszaniu zatrudnienia jest nowym, potężnym fenomenem, który raczej nie zmieni się w najbliższym czasie.
Więc... Gdzie podziały się te wszystkie miejsca pracy? W sektorze usług oczywiście. W latach 1950-2002 zatrudnienie w usługach wzrosło z 59% do 82%, ponieważ ten sektor absorbował pracowników zwalnianych z rolnictwa i produkcji.
Niestety ten proces zwalnia z powodu rosnącej komputeryzacji. W latach 1983-1993 banki zmniejszyły ilość ludzkich kasjerów o 37%, zaś przed końcem 2000 roku 90% wszystkich klientów baków korzystało z bankomatów. Operatorzy telefoniczni zostali niemal całkowicie wyparci przez skomputeryzowane syntezatory mowy, pracownicy na poczcie są zastępowani przez maszyny samoobsługowe, a sprzedawcy przez zautomatyzowane budki. McDonalds przykładowo, mówił o automatyzacji swoich restauracji od lat, o wprowadzeniu cyfrowych kiosków do obsługi klientów i automatycznych maszyn przygotowujących jedzenie. Fakt, że tego nie zrobili jest prawdopodobnie kwestią pijarowską, ponieważ wiązałyby się z tym masowe zwolnienia. Nie ma ani jednej dziedziny przemysłu usługowego, która nie zostaje dotknięta komputerową automatyzacją. W zasadzie, kiedy pomyśleć kreatywnie o technologii, którą mamy, a która nie jest stosowana w tym sektorze widać jasno jak, niemal z dnia na dzień, większość miejsc pracy w sektorze usług mogłaby być zwolniona już dzisiaj, zaczynając od kasjerów, kelnerów i operatorów telefonicznych.
Ekonomista Stephen Roach ostrzegał: "Sektor usług stracił swoje znaczenie niepohamowanego generatora miejsc pracy"
Przy postępującej przemianie, gdzie jest nowy sektor, w którym zatrudnią się wszyscy zwolnieni pracownicy?... Nigdzie - nie istnieje... przynajmniej na razie. Choć istnieje wiele wyspecjalizowanych dziedzin w świecie informatycznym, nie mają one tak naprawdę szans zrekompensować zanikania miejsc pracy. I choć ekonomiści męczą się z wymyślaniem modeli mających poradzić sobie z tematem niemal niemożliwego do powstrzymania bezrobocia, takich jak rządowe subsydia za pracę, czy wynalazki w rodzaju "odwrotnego podatku dochodowego", większość nie chce zastanowić się nad tym, co jest naprawdę konieczne by zabezpieczyć nas przed całkowitym chaosem na tej planecie. Rozwiązaniem nie jest tymczasowe "naprawianie" systemu, a raczej jego całkowite przebudowanie od podstaw. Bo system monetarnej wymiany, wraz z Kapitalizmem, jest obecnie całkowicie przestarzały w obliczu technologicznej kreatywności.

Podsumowanie Rozdziału :

System Monetarny świata jest jedynie grą. Ma niewielkie podstawy w rzeczywistości. Pojawił się tysiące lat temu, kiedy niedobór surowców był codziennym problemem. Ludzie w tamtych czasach musieli znaleźć jakiś sposób, żeby dystrybuować dobra i usługi, jednocześnie wynagradzając tych, którzy pracowali by je wyprodukować. Ten monetarny system pracy był podstawą systemu przez tak długi czas, że większość nie wyobraża sobie bez niego życia. Niezależnie od tego jednak, mechanizmy tego systemu, zarówno strukturalne jak i psychologiczne, stworzyły dramatyczne problemy w obrębie całego społeczeństwa, poczynając od monetarnie warunkowanego przestępstwa i emocjonalnych wypaczeń po nadużycia i wyzysk planety i siebie na wzajem na różnych szczeblach. Świat składa się obecnie z serii plemiennych Mafii. Granica między tradycyjnym biznesem a przestępczością zorganizowaną właściwie nie istnieje. Z innej strony, świat stoi w konflikcie z samym sobą, gdyż jednostki, firmy i kraje ciągle walczą by ochronić to, co mają i zyskać więcej, zwykle siłą i korupcją. Z jeszcze innej strony, cały świat ma u samego siebie dług, będąc winnym komiczne sumy pieniędzy, gdy tymczasem sama integralność struktur finansowych stoi na krawędzi rozpadu z uwagi na swoje własne słabości.
Tym niemniej, to wszystko nic w porównaniu ze znacznie silniejszą, niezauważaną siłą, która gwarantuje ostateczny koniec systemu ekonomicznego, jakim go znamy, a zwie się "Technologicznym Bezrobociem". Ludzie są zastępowani coraz szybciej przez zautomatyzowane systemy, co prowadzi do katastrofy w niespotykanym wymiarze, ponieważ jeśli ludzie nie mają pracy, to nie mogą podtrzymywać ekonomii poprzez kupowanie. Ta rzeczywistość jest ostatecznym dowodem, że obecny system jest przestarzały i jeśli chcemy uniknąć zamieszek na ulicach i biedy na bezprecedensową skalę, to musimy ponownie przemyśleć nasze tradycyjne koncepcje funkcjonowania społeczeństwa na najbardziej fundamentalnym poziomie.

Potrzebujemy nowego systemu społecznego, który będzie zaktualizowany do dzisiejszej wiedzy i nowoczesnych technologii - anarchizmu(przyp. red.)




Autorzy: Peter Joseph, Roxanne Meadows, Jacque Fresco

Tekst pochodzi z "Activist Orientation Guide - Zeitgeist Movement"

Wydanie w j. angielskim: Luty 2009
Wydanie w j. polskim: Maj 2009